Contextueel: wat is dat?

Re-member werkt vanuit het contextuele gedachtegoed van de psychiater Nagy. Voor veel mensen is deze theorie onbekend, maar toch is iedereen ervaringsdeskundig: de contextuele werkwijze gaat over het leven en relaties. De kern is dat mensen niet maar losse personen zijn, maar op alle momenten in hun leven: gevormd worden door relaties, betekenis hebben in relatie tot anderen en betekenis geven aan wat er gebeurd is in relaties.

Concreter: een kind leert allerlei relatie-vaardigheden aan tijdens de jongste jaren – veelal dus van ouders of verzorgers. Datgene wat is aangeleerd is voor een deel bewust, maar voor een groter deel onbewust. Alle volwassenen passen datgene wat ze geleerd hebben in hun jeugd toe in allerlei (nieuwe) relaties.

Onrecht: is het gezien?

Ieder mens maakt onrecht mee in zijn of haar leven. Onrecht is alles wat niet past bij het leven, maar er helaas wel veelvuldig deel van uit maakt. Gepest worden als kind, een ernstig auto-ongeluk, een ouder met een borderline persoonlijkheidsstoornis, een onmogelijke levensopdracht, een handicap in het gezin: allemaal voorbeelden van onrecht.

Als er onrecht heeft plaatsgevonden kan dit hinderen in het vrij staan in relaties in het verdere leven. Dit geldt niet alleen voor partner-relaties, maar voor alle relaties, dus ook in de werksfeer en vriendenkring. 

Twee voorbeelden maken duidelijk hoe verschillende soorten onrecht hun uitwerking privé en ook op het werk kunnen hebben (de voorbeelden zijn geanonimiseerd en/of gefingeerd):

  • Eddy heeft door een scheiding van zijn ouders altijd moeite gehad met afscheid nemen. Hij is in zijn leven veel kwijt geraakt wat belangrijk voor hem was: vriendjes, een sportclub, zijn eigen slaapkamer en vooral: een vast 'thuis'. Inmiddels heeft hij geen contact meer met zijn vader. Eddy maakt zich vaak zorgen dat hij opnieuw kwijt raakt wat momenteel (hij is 38) belangrijk voor hem is. Op zijn werk heeft hij goed contact met zijn manager Toine (die 56 is). Toine begeleidt Eddy al 15 jaar. Drie weken geleden heeft Toine Eddy in vertrouwen meegedeeld dat hij bezig is geweest met een sollicitatie bij een ander bedrijf. Dat is niet doorgegaan. Eddy voelt zich enorm in de steek gelaten door Toine en neemt het hem kwalijk dat hij weg wil gaan. Sinds die dag is er een vertrouwensbreuk tussen Toine en Eddy.
    • Als Eddy de hulpvrager is zal in een gesprek met hem uitgebreid doorgevraagd worden over wat 'Afscheid nemen' voor hem betekent. Het gesprek is er op gericht zicht te krijgen op wat de negatieve lading van 'Afscheid nemen' heeft veroorzaakt waarnaar er erkenning kan worden gegeven. Een hypothese die onderzocht wordt is of Toine eigenlijk een vader-figuur geworden is.  In het gesprek wordt ingegaan op wat het voor Toine betekent dat Eddy op hem leunt. Met Eddy wordt gesproken over de kosten en opbrengsten van zelfonthulling: jezelf écht laten zien in communicatie. Alhoewel het moeilijk valt lijkt het wenselijk dat hij met Toine in gesprek gaat over de reden waardoor hij teleurgesteld is in Toine. Als de setting er naar is kan het waardevol zijn om een gesprek te hebben waarbij Toine wordt uitgenodigd.
  • Ron en Christa zoeken hulp bij hun huwelijksproblemen. Sinds ze een kind hebben (Floor van 3 jaar) is er veel veranderd in hun relatie. Ron heeft daar veel problemen mee. Christa is in zijn ogen extreem perfectionistisch en legt volgens hem veel te hogen eisen op aan Floor. Christa vind juist dat Ron veeleisend naar haar toe is. Ze vindt de combinatie van haar werk en de zorg voor Floor erg zwaar. Daardoor is het volgens haar extra teleurstellend dat Ron alle zorg en opvoeding van Floor aan haar lijkt over te laten en ook nog regelmatig zijn teleurstelling in hun relatie uitspreekt.
    • Ron en Christa verdienen erkenning voor de inzet die ze tonen om beiden in gesprek te willen gaan en hulp te accepteren. In gesprekken met hen zal eerst uitgebreid worden gepraat over wat belangrijk voor hen is, zowel individueel als samen. Wat denken ze te bereiken met de gesprekken? Hierna wordt samen met hen een genogram getekend: een soort 'stamboom' waaruit duidelijk wordt hoe ze beiden met hun families verbonden zijn en hoe hun kind Floor de enige is die met beide families een bloedband heeft. Vervolgens wordt onderzocht welke relaties in het genogram belangrijk voor hen zijn in het heden. In het 4e gesprek wordt een extra stoel tussen hen in geplaatst. Deze symboliseert hun huwelijk. Wat geven ze aan hun huwelijk en wat ontvangen ze er uit. Het is voor beiden het moment waarop ze weer hoop krijgen door de ander te horen uitspreken wat hij/zij wil doen voor hun huwelijk en hoeveel de ander daarin betekent. Na dit herstelde vertrouwen is er ruimte ontstaan om ook teleurstelling, verwachtingen en verlangens te uiten. Door deze zelfonthulling is er een herstel van vertrouwensbasis waarin ze ook samen weer meer durven te praten, ook over moeilijke onderwerpen.

Lees meer over Contextuele hulpverleningsgesprekken voor particulieren

Lees meer over de manier waarop Re-member het contextuele denken voor bedrijven en organisaties inzet: Re-member voor bedrijven en organisaties